Treść ćwiczeń, literatura, pomocnicze mareriały

Materiały do ćwiczeń projektowych z Fizyki Budowli (dzienni)

Ćwiczenie nr 1
1) Dla zaprojektowanej przegrody zewnętrznej konstrukcyjnej policzyć współczynnik przenikania ciepła U, rozkład temperatury w tej przegrodzie, sprawdzić możliwość wykraplania się wilgoci kondensacyjnej, warunki;
lokalizacja………………..
wilgotność względna powietrza wewnętrznego i = ……….
temperatura wewnętrzna ti =

Ćwiczenie nr 2
2) Policzyć opór cieplny zamkniętej szczeliny powietrznej dla następujących danych ;
grubość szczeliny d=…………
wysokość szczeliny H =…………
temperatura na ściankach szczeliny t1 =……….. t2 =……………
Jak zmieni się opór szczeliny jeżeli na ściance położymy wykładzinę o małym współczynniku absorpcji =0,055.

Ćwiczenie nr 3
3) Dla wybranego budynku mieszkalnego wykonać;
– obliczenia współczynnika przenikania ciepła przegród zewnętrznych
– obliczenia mostków cieplnych (w miejscu osadzenia okien, balkonów wspornikowych, wieńców itp)
– wykonać metodą uproszczoną audyt efektywności energety¬cznej wg RM z 10.08.2012 (poz.962) w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu sporządzania audytu efektywności.

Ćwiczenie nr 4
4) Dla przegrody (ściany, stropu) obliczyć wskaźnik izolacyjności od dźwięków powietrznych lub uderzeniowych wg aktualnie obowiązujących norm

Materiały pomocne przy wykonywaniu ćwiczeń projektowych
1. Podręcznik; Ickiewicz I., Sarosiek W., Ickiewicz J.: Fizyka budowli –wybrane zagadnienia (ćwiczenie nr. 1, 2, 3, 4)

2. Normy;
PN-EN ISO 6946:2008 Komponenty budowlane i elementy budynku – Opór cie¬p¬lny i współczynnik przenikania ciepła – Metody obliczania
PN-EN ISO 14683 Mostki cieplne w budynkach. Liniowy współczynnik przenikania ciepła Metody uproszczone i wartości orientacyjne.
Norma zawiera 27 stron, w tym 2 załącznik A i B od 10 do 26 str. jest tłumaczona na język polski.
PN-EN ISO 13788:2003 Cieplno-wilgotnościowe właściwości komponentów budo¬wla¬nych i elementów budynku – Temperatura powierzchni we¬wnętrznej umożli¬wiająca uniknięcie krytycznej wilgot¬no¬ści powierzchni i wewnętrznej kondensacji – Metoda obliczania
PN-B-02153:2002P Akustyka budowlana — Terminologia, symbole literowe i jednostki
Zakres Podano definicje terminów z zakresu akustyki budowlanej w podziale na pojęcia podstawowe, poziomy, izolacyjność akustyczną i wielkości związane. Terminy dotyczące wielkości uzupełniono symbolami i jednostkami. (ćwiczenie nr. 4)
prPN-B-02151-4P Akustyka budowlana — Ochrona przed hałasem w budynkach — Część 4: Wymagania dotyczące czasu pogłosu w pomieszczeniach(ćwiczenie nr. 4)
prPN-B-02151-3P Akustyka budowlana — Ochrona przed hałasem w budynkach — Część 3: Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych — Wymagania (ćwiczenie nr. 4)

Załącznik 1: Rozporządzenie Ministra 10.08.2012 (ćwiczenie nr.3)
DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 27 sierpnia 2012 r.
Poz. 962
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA GOSPODARKI 1)
z dnia 10 sierpnia 2012 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu sporządzania audytu efektywności energetycznej, wzoru karty audytu
efektywności energetycznej oraz metod obliczania oszczędności energii2)
Na podstawie art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. Nr 94, poz. 551 oraz
z 2012 r. poz. 951) zarządza się, co następuje:
§ 1. Rozporządzenie określa:
1) szczegółowy zakres i sposób sporządzania audytu efektywności energetycznej, zwanego dalej „audytem”;
2) wzór karty audytu;
3) szczegółowy sposób i tryb weryfikacji audytu, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r.
o efektywności energetycznej, zwanej dalej „ustawą”;
4) dane i metody, które mogą być wykorzystywane przy określaniu i weryfikacji uzyskanych oszczędności energii;
5) sposób sporządzania oceny efektywności energetycznej dostarczania ciepła, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy.
§ 2. 1. Audyt w zakresie:
1) oceny stanu technicznego oraz analizy zużycia energii obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji obejmuje w szczególności:
a) inwentaryzację techniczną tego obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji, zawierającą określenie:
– rodzaju obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji i ich parametrów pracy,
– ogólnych danych technicznych
– wraz z dokumentacją lub opisem technicznym obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji,
b) wyniki oszacowań zużycia energii przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację, z wykorzystaniem metod
analitycznych i z uwzględnieniem danych znamionowych lub katalogowych oraz czynników wpływających na zużycie
energii,
c) wyniki pomiarów wielkości fizycznych i parametrów pracy tego obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji,
z uwzględnieniem:
– czynników wpływających na zużycie przez nie energii,
– charakterystyki sprzętu służącego do wykonywania pomiarów, wraz z dokumentacją tych pomiarów oraz określeniem
okresów, w których pomiary te wykonano,
1) Minister Gospodarki kieruje działem administracji rządowej – gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 248, poz. 1478).
2) Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych oraz uchylającej dyrektywę
Rady 93/76/EWG (Dz. Urz. UE L 114 z 27.04.2006, str. 64).
Dziennik Ustaw – 3 – Poz. 962

2. Audyt dla przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej, określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, może być sporządzony w sposób uproszczony.
§ 5. 1. Audyt, o którym mowa w § 4 ust. 1, sporządza się z wykorzystaniem w szczególności danych i metod określania ilości energii zaoszczędzonej, z zastosowaniem odpowiednio udokumentowanej metody obliczeń, zgodnie z wiedzą techniczną lub na podstawie dokonywanych pomiarów.
2. Sporządzając audyt, o którym mowa w § 4 ust. 1:
1) dla przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej polegającego na realizacji przedsięwzięcia
termomodernizacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. Nr 223, poz. 1459, z późn. zm.3)) dotyczącego również innych budynków niż budynki mieszkalne, budynki
zbiorowego zamieszkania oraz budynki stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego służące do wykonywania przez nie zadań publicznych – stosuje się metody obliczeń określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego (Dz. U. Nr 43, poz. 346) z uwzględnieniem różnic w sposobie użytkowania tych budynków i w ich właściwościach;
2) w celu modernizacji oświetlenia:
a) stosuje się metody obliczeń określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej (Dz. U. Nr 201, poz. 1240),
b) uwzględnia się specyficzne wymagania w zakresie pomiarów, parametrów i jakości oświetlenia określone w przepisach odrębnych i w Polskich Normach,
c) bierze się pod uwagę w szczególności następujące usprawnienia umożliwiające uzyskanie oszczędności energii: zastosowanie bardziej energooszczędnych źródeł światła lub opraw oświetleniowych, systemów automatycznego sterowania wydajnością i parametrami oświetlenia, optymalizację czasu załączania oświetlenia oraz wprowadzenie sekcji oświetleniowych w zależności od przeznaczenia oświetlanych stref i pomieszczeń;
3) w celu modernizacji procesu technologicznego lub produkcyjnego – wykonuje się ocenę potencjału w zakresie poprawy efektywności energetycznej zamkniętych procesów technologicznych lub produkcyjnych oraz procesów pomocniczych i poszczególnych urządzeń technicznych wchodzących w skład ciągu technologicznego lub produkcyjnego, wskazując:
a) źródła oraz poziom strat energii w procesie technologicznym lub produkcyjnym, w szczególności wykonuje się
inwentaryzację energetyczną urządzeń technicznych i procesów technologicznych lub produkcyjnych oraz pomiary i opracowanie wyników tych pomiarów, z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu i metod pomiarowo-badawczych,
b) możliwe do zastosowania nowe rozwiązania technologiczne, procedury i regulaminy wpływające na zużycie energii w procesie technologicznym lub produkcyjnym, a także możliwe do wprowadzenia sposoby reorganizacji procesu produkcyjnego w celu ograniczenia czasu pracy urządzeń, z wyjątkiem zmiany asortymentu lub rodzaju produkcji;
4) w celu ograniczenia strat energii elektrycznej w transformatorach – wykonuje się:
a) analizę pomiarów obciążeń transformatorów mocą czynną i bierną, strat energii w transformatorach, odniesioną do czasu ich pracy (w roku) z badanym obciążeniem,
b) ocenę:
– celowości wymiany transformatorów na jednostki dostosowane do zapotrzebowania,
– opłacalności rezygnacji z eksploatacji części transformatorów oraz zastosowania łączy między stacjami po stronie dolnego napięcia,
c) analizę celowości rezygnacji z transformacji i odbioru energii na wysokim napięciu, w przypadku dużych zakładów przemysłowych;
5) w celu modernizacji lub wymiany napędu – wykonuje się pomiary służące do wykonania analiz:
a) wpływu rozruchu silników na pracę sieci elektroenergetycznej oraz wymiany silników niedociążonych na silniki o niższej mocy,
3) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241, z 2010 r. Nr 76, poz. 493, z 2011 r. Nr 106, poz. 622 oraz z 2012 r. poz. 951.
Dziennik Ustaw – 4 – Poz. 962

b) ograniczenia biegu jałowego silników przez wprowadzenie samoczynnego wyłączenia biegnących jałowo odbiorników wszędzie tam, gdzie praca urządzeń technicznych ma charakter przerywany i występują niezbędne przerwy technologiczne w ich pracy,
c) możliwości wprowadzenia regulacji prędkości obrotowej silników;
6) w celu modernizacji sieci ciepłowniczej – wykonuje się w szczególności analizę możliwości poprawy izolacji cieplnej rurociągu i armatury przesyłowej, zmiany trasy rurociągu w celu zmniejszenia jego długości lub likwidacji jego zbędnych odcinków lub zamiany rurociągów napowietrznych na podziemne preizolowane;
7) w celu ograniczenia przepływów mocy biernej – wykonuje się pomiary wielkości i analizy miejsc usytuowania urządzeń kompensacji mocy biernej w celu wyeliminowania jej zbędnych przepływów;
8) w celu modernizacji urządzeń potrzeb własnych, odzysku energii w procesach przemysłowych lub ograniczenia strat sieciowych w ciągach liniowych – wykonuje się ocenę potencjału w zakresie poprawy efektywności energetycznej, wskazując źródła oraz poziom strat energii i możliwe do zastosowania rozwiązania technologiczne, których celem będzie jej oszczędność.
§ 6. 1. Do sporządzenia audytu w sposób uproszczony wykorzystuje się dane i metody określania ilości energii zaoszczędzonej, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
2. Przepisy § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c–e stosuje się do audytu sporządzanego w sposób uproszczony, w przypadku gdy jest to konieczne dla prawidłowej oceny stanu technicznego oraz analizy zużycia energii przez obiekt, urządzenie techniczne lub instalację, których dotyczy przedsięwzięcie służące poprawie efektywności energetycznej.
§ 7. 1. Audyt sporządza się w języku polskim w formie pisemnej, stosując oznaczenia graficzne i literowe określone w Polskich Normach lub inne oznaczenia graficzne i literowe objaśnione w legendzie audytu.
2. Wszystkie strony (arkusze) audytu oraz załączniki oznacza się kolejnymi numerami.
3. Audyt oprawia się w okładkę formatu A-4, w sposób uniemożliwiający jego zdekompletowanie.
§ 8. Wzór karty audytu określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
§ 9. 1. Weryfikacja audytu, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy, polega na sprawdzeniu:
1) spełnienia wymagań, o których mowa w art. 28 ust. 1–5 ustawy;
2) prawidłowości oceny stanu technicznego oraz analizy zużycia energii przez obiekt, urządzenie techniczne lub instalację będących przedmiotem audytu;
3) poprawności opisu możliwych rodzajów przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej oraz oceny opłacalności ekonomicznej tych przedsięwzięć, a także możliwej do uzyskania oszczędności energii;
4) prawidłowości oceny efektów uzyskanych w wyniku realizacji przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej, w szczególności określenia osiągniętej oszczędności energii;
5) prawidłowości wykonanych obliczeń.
2. Wyrywkowej weryfikacji audytu dokonują podmioty, o których mowa w art. 23 ust. 1 ustawy, zwane dalej „weryfikatorami”.
§ 10. 1. Postępowanie weryfikacyjne składa się z:
1) etapu wstępnego;
2) etapu właściwego.
2. Postępowanie weryfikacyjne rozpoczyna się z dniem otrzymania przez weryfikatora audytu.
3. Weryfikator w ramach etapu wstępnego, trwającego nie dłużej niż 14 dni roboczych liczonych od dnia otrzymania audytu, dokonuje oceny jego kompletności.
Dziennik Ustaw – 5 – Poz. 962

4. W przypadku stwierdzenia niekompletności otrzymanego audytu weryfikator informuje, w formie pisemnej, podmiot, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy, o konieczności dokonania uzupełnień, wyznaczając termin na ich dokonanie.
5. Etap właściwy następuje po zakończeniu etapu wstępnego lub po dokonaniu uzupełnień, o których mowa w ust. 4, i nie może trwać dłużej niż 30 dni roboczych.
6. Weryfikator w ramach etapu właściwego sprawdza zgodność audytu z wymaganiami określonymi w art. 28 ust. 1–5 ustawy oraz w § 9 ust. 1 pkt 2–5.
7. Do weryfikacji audytu mogą być wykorzystywane w szczególności dane i metody określone w § 5 i 6.
§ 11. 1. Weryfikator po zakończeniu postępowania weryfikacyjnego pisemnie sporządza pozytywną albo negatywną ocenę weryfikacyjną audytu.
2. Ocena, o której mowa w ust. 1, zawiera uzasadnienie. W uzasadnieniu weryfikator wskazuje:
1) dane i metody wykorzystywane do weryfikacji audytu;
2) sposób wykonania analizy danych, metod obliczeniowych i zastosowanych modeli matematycznych;
3) obowiązujące przepisy, normy, dokumenty i dane źródłowe, w szczególności specjalistyczne opracowania w zakresie najlepszych dostępnych technologii lub dobrych praktyk, z których korzystał, dokonując weryfikacji audytu.
§ 12. 1. Sporządzenie oceny efektywności energetycznej dostarczania ciepła polega na wyznaczeniu:
1) procentowego udziału ciepła dostarczonego w ciągu roku kalendarzowego do danej sieci ciepłowniczej wytworzonego w odnawialnych źródłach energii, ciepła użytkowego w kogeneracji lub ciepła odpadowego z instalacji przemysłowych w łącznej ilości ciepła dostarczanego do tej sieci w ciągu roku kalendarzowego;
2) wskaźników nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej dla indywidualnego źródła ciepła oraz sieci ciepłowniczej i wskazaniu, który sposób dostarczania ciepła zapewnia większą efektywność energetyczną, przez porównanie tych wskaźników, w przypadku gdy udział procentowy ciepła, o którym mowa w pkt 1, wynosi nie mniej niż 75%.
2. Procentowy udział ciepła oraz wskaźniki nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej, o których mowa w ust. 1, wyznacza się zgodnie z wzorami określonymi w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§ 13. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Gospodarki: wz. M. Haładyj

Załącznik 2: rysunki budynków do pobrania (ćwiczenie nr. 3)